Araba Aküsü Şarj Etme ve Bakımı

Kısa cevap: Aracın aküsünü şarj etmek için akıllı (otomatik) bir şarj cihazı kullanın, kontakları kapatın, önce artı (+) sonra eksi (−) kabloyu bağlayın ve akünün tipine uygun modu seçin. 12 V kurşun-asit bir akü, düşük akımla (kapasitesinin yaklaşık %10'u kadar amper) 6-12 saatte güvenle dolar. Bakım tarafında iş daha basittir: kutup başlarını temiz ve sıkı tutmak, dinlenme voltajını ara ara ölçmek ve aracı uzun süre çalıştırmadan bırakmamak akü ömrünün büyük kısmını belirler.

Akünün Durumunu Ölçmeden Şarja Başlamayın

Şarj etme kararını "araç zor çalışıyor" hissine değil, ölçüme dayandırmak gerekir. Elinizde basit bir multimetre varsa, araç en az bir saat kapalı kaldıktan sonra kutup başlarından voltajı ölçün. Dinlenme voltajı akünün doluluk seviyesi hakkında oldukça net bir fikir verir:

Motor çalışırken ölçtüğünüzde 13,8-14,4 V arası bir değer görmelisiniz. Bu aralığın altındaki bir sonuç akünün değil şarj sisteminin sorunlu olduğunu gösterir; alternatör, gergi kayışı veya kablo tesisatı devreye girer. Böyle bir durumda yeni akü almak sorunu birkaç hafta erteler, çözmez. Araç elektriğiyle ilgili teşhis adımlarını anlatan rehberimiz bu ayrımı yapmanıza yardımcı olabilir.

Akü Şarj Etme Adımları

1. Aracı güvenli bir yere alın. Havalandırması olan bir ortam seçin. Kurşun-asit aküler şarj sırasında az miktarda hidrojen açığa çıkarır; kapalı, dar ve sıcak alanlarda uzun süre şarj yapmayın.
2. Kontağı ve tüm tüketicileri kapatın. Farlar, radyo, USB adaptörleri kapalı olsun.
3. Kutup başlarını temizleyin. Beyaz-yeşil oksit varsa tel fırçayla alın. Oksit, şarj akımının önündeki en yaygın engeldir.
4. Aküyü sökmek zorunda değilsiniz. Modern akıllı şarj cihazları araç üzerinde şarj yapmaya uygundur. Yalnızca eski, sabit voltajlı cihazlarda aküyü sökmek daha güvenlidir.
5. Kabloları bağlayın. Kırmızı kelepçe artı kutba, siyah kelepçe eksi kutba veya şasiye. Cihaz fişi bu aşamada prizde olmasın.
6. Akü tipini seçin. Sulu (kurşun-asit), AGM, EFB ve jel aküler farklı şarj voltajları ister. Yanlış mod, özellikle AGM akülerde ömrü kısaltır. Etiketin üzerinde tipi yazar.
7. Akımı doğru seçin. Genel kural: kapasitenin onda biri. 60 Ah bir akü için 4-6 A ideal. Yüksek akımla hızlı şarj plakaları ısıtır ve yıpratır.
8. Cihazı çalıştırın ve bitişini bekleyin. Akıllı cihazlar dolduğunda idame moduna geçer. Bitince önce fişi çekin, sonra eksi, ardından artı kelepçeyi ayırın.

Takviye (Maşa) ile Şarj Aynı Şey Değil

Başka bir araçtan takviye almak yalnızca motoru döndürmeye yeter. Motor çalıştıktan sonra alternatör boşalmış bir aküyü doldurmaya çalışır ama şehir içi kısa yolculuklarda bunu başaramaz; hem akü yarım kalır hem de alternatör gereksiz yük altında çalışır. Takviyeden sonra en az yarım saat sabit hızda yol yapmak, mümkünse aynı gün içinde cihazla tam bir şarj çevrimi uygulamak doğru yaklaşımdır.

Bakım: Akü Ömrünü Uzatan Alışkanlıklar

• Kutup başlarını yılda iki kez kontrol edin. Sıkılığı elle deneyin; oynayan bir kelepçe hem şarjı hem marşı bozar.
• Sulu akülerde elektrolit seviyesine bakın. Plakalar açıkta kalmışsa yalnızca saf su ekleyin, asit veya çeşme suyu değil.
• Aküyü yerine sabitleyin. Titreşim, plakaların iç yapısını zamanla dağıtır.
• Uzun süre kullanmayacaksanız idame şarj cihazı takın ya da eksi kabloyu sökün. İki-üç hafta hareketsiz kalan bir araçta akü, alarm ve modüllerin sessiz tüketimiyle boşalır.
• Kısa mesafe alışkanlığını dengeleyin. Haftada bir kez 20-30 dakikalık kesintisiz sürüş, akünün kendini toplaması için önemlidir.
• Kış öncesi ölçüm yapın. Soğuk, akünün marş gücünü belirgin biçimde düşürür; zayıf bir akü ilk sert soğukta pes eder.

Akü bakımını motor yağı değişimi, soğutma sıvısı kontrolü ve lastik hava basıncı ayarı gibi düzenli kontrollerin yanına yazmak en pratik yöntem. Kaputu açtığınızda hepsine birden bakma alışkanlığı, ayrı ayrı hatırlamaya çalışmaktan çok daha kolay işler.

Ne Zaman Yeni Akü Alınmalı?

Tam şarjdan sonra dinlenme voltajı 12,4 V'un üzerine çıkmıyorsa, marşta voltaj 9,6 V'un altına düşüyorsa, gövde şişmişse veya kutup çevresinde sürekli asit sızıntısı varsa akü ömrünü tamamlamıştır. Tipik bir kurşun-asit akü, kullanım koşullarına göre üç ile beş yıl arasında hizmet verir; birkaç kez derin deşarj yaşamış bir akü bu sürenin altında kalır.

Sık Sorulan Sorular

Akü şarj etme ne kadar sürer?

Kapasitenin %10'u kadar akımla