Şupa Direksiyonu
Mumuslu Balata Değişimi
Kısa cevap: mumuslu balata değişimi, disk frenli araçlarda kaliperin pim (mumus) ve kızak sistemini sökerek eski balata pabuçlarını çıkarıp yenilerini takma işlemidir. Tekerleği söktükten sonra kaliperi tutan iki pimi açmak, pistonu geri itmek, yeni balataları yuvasına oturtmak ve pimleri tork değerinde sıkmak yeterlidir. Ortalama bir dingil (iki tekerlek) için 45–60 dakika ayırmanız, işlem sonunda pedalı birkaç kez pompalayıp fren hissini kontrol etmeniz gerekir.
"Mumuslu balata" tam olarak neyi anlatır?
Halk arasında ve birçok sanayi bölgesinde balatayı kalipere sabitleyen kılavuz pimlerine "mumus" denir. Bu pimler yüzey olarak muma benzer şekilde ince, silindirik ve kaygan olduğu için bu adı almıştır. Dolayısıyla mumuslu balata, pim üzerinde kayarak hareket eden yüzer kaliperli disk fren balatasıdır. Kampanalı arka frenlerde ise pim yerine yay ve mandal düzeni bulunur; o sistem farklı bir yöntem gerektirir.
Pimlerin sağlığı, balatanın ömrü kadar önemlidir. Kuruyan ya da paslanan bir pim, kaliperin diske eşit basınç uygulamasını engeller. Sonuçta bir tarafta balata bitmişken diğer tarafta yarısı sağlam kalır, direksiyonda titreme başlar. Bu tür bir titremeyi fren dışı bir nedenle karıştırmamak için lastik basıncı ve ön düzen ayarını da ayrıca kontrol etmek mantıklıdır.
Değişim zamanı geldiğini nasıl anlarsınız?
- Kalınlık: Sürtünme malzemesi 3 mm'nin altına düşmüşse değişim şarttır. 2 mm ve altı acil durumdur.
- Metalik ses: Frenleme sırasında cırtlak, tırmalayan bir ses ikaz sacının diske temas ettiğini gösterir.
- Pedal hissi: Pedalın derinleşmesi, frenlemede sağa-sola çekme veya kokulu bir yanık kokusu.
- Gösterge uyarısı: Sensörlü balatalarda panelde fren ikaz lambası yanar.
Balata kontrolünü mevsimsel bakımlarla birleştirmek işi kolaylaştırır. Lastik değiştirirken jant söküldüğü için balata kalınlığına bakmak yalnızca bir dakika sürer.
Gerekli alet ve malzemeler
| Malzeme | Not |
|---|
| Kriko ve sehpa | Aracı asla sadece krikoya emanet etmeyin |
| Bijon anahtarı, lokma takımı | Genellikle 13–19 mm arası |
| Tork anahtarı | Pim ve bijon sıkma değerleri için |
| Piston geri itme aparatı veya işkence | Tornavidayla zorlamak toz körüğünü yırtar |
| Yeni balata takımı | Aynı dingilde daima çift olarak |
| Yüksek sıcaklık balata gresi | Sadece pim ve arka plaka kenarlarına |
| Fren temizleyici sprey ve tel fırça | Yuva ve kızak temizliği için |
Adım adım mumuslu balata değişimi
- Hazırlık: Aracı düz zemine alın, el frenini çekin, arka tekerleklere takoz koyun. Bijonları araç yerdeyken gevşetin.
- Tekerleği sökün: Krikoyla kaldırıp sehpaya oturtun, jantı çıkarın ve kaliperi rahatça görecek şekilde direksiyonu kırın.
- Pimleri açın: Kaliperin arkasındaki iki pim cıvatasını sökün. Bazı modellerde lastik kapaklar altındadır; tek pim sökülüp kaliper yukarı yatırılan tipler de vardır.
- Kaliperi askıya alın: Kaliperi hortumdan sarkıtmayın. Bir kablo bağı veya S kanca ile süspansiyona bağlayın.
- Eski balataları çıkarın: Yerleşim yönünü ve yay klipslerinin konumunu fotoğraflayın. Yuvayı tel fırça ile pas ve tozdan arındırın.
- Pistonu geri itin: Aparatla yavaşça bastırın. Elektronik el freni varsa arka kaliperi mutlaka servis moduna alın; zorlamak motoru bozar.
- Yağlama: Pimleri ince bir tabaka yüksek sıcaklık gresiyle geçirin. Sürtünme yüzeyine ve diske asla gres bulaştırmayın.
- Yeni balataları takın: İkaz sensörü olan tarafı doğru yöne oturtun, kaliperi indirip pimleri elle çevirerek başlatın ve tork değerinde sıkın.
- Kapatma: Jantı takın, bijonları çapraz sırayla sıkın, aracı indirdikten sonra tork anahtarıyla son sıkımı yapın.
- Kontrol: Motoru çalıştırmadan pedalı 5–6 kez pompalayın; pedal sertleşene kadar tekrarlayın. Fren hidroliği seviyesine bakın.
Değişimden sonraki alıştırma dönemi
Yeni balat