Kısa cevap: Soğutma sıvısı kontrolü, motor tamamen soğukken genleşme deposundaki seviyenin "MIN" ve "MAX" işaretleri arasında olup olmadığına bakılarak yapılır. Seviye düşükse, aracın kullandığı tipe uygun (genellikle üretici tarafından belirtilen renk ve standartta) hazır karışım soğutma sıvısıyla yavaşça tamamlanır. Ayda bir kez bakmak çoğu araç için yeterlidir; sık sık eksiliyorsa bu bir kaçak işaretidir ve doldurmakla değil, kaynağı bulmakla çözülür.
Motor, yakıtın yanmasıyla açığa çıkan enerjinin önemli bir kısmını ısıya çevirir. Bu ısının denetim altında tutulmadığı bir motor, birkaç dakika içinde silindir kapağının eğilmesine kadar giden hasarlar yaşayabilir. Soğutma sıvısı, motor bloğu içindeki kanallarda dolaşarak ısıyı alır, radyatöre taşır ve orada havaya bırakır.
Bu sıvı sadece su değildir. İçindeki antifriz bileşeni donma noktasını düşürür, kaynama noktasını yükseltir ve en az bunlar kadar önemlisi, alüminyum, bakır ve dökme demir parçaları korozyona karşı korur. Katkı maddeleri zamanla tükendiği için soğutma sıvısı, seviyesi yerinde olsa bile belirli aralıklarla tamamen yenilenmelidir. Üretici kılavuzunda genellikle kilometre ya da yıl cinsinden bir değişim aralığı belirtilir.
Bu maddenin altını çizmekte fayda var. Çalışan bir motorda soğutma sistemi basınç altındadır ve sıvının sıcaklığı 100 °C'nin üzerine çıkabilir. Radyatör kapağını sıcakken açmak, kaynar sıvının fışkırmasına ve ciddi yanıklara yol açar. Aracı en az iki üç saat, tercihen bir gece boyunca dinlendirin.
Çoğu araçta motor kaputunun altında, yarı saydam plastikten yapılmış bir depo bulunur. Üzerinde MIN–MAX ya da LOW–FULL yazan iki çizgi vardır. Depo saydam olduğu için kapağını açmadan seviyeyi görebilirsiniz. Sıvı iki çizgi arasındaysa sorun yoktur.
Soğutma sıvısı yeşil, kırmızı, pembe, mavi veya turuncu olabilir; renk üreticinin kullandığı katkı teknolojisini gösterir. Önemli olan sıvının berrak olmasıdır. Bulanık, kahverengiye dönmüş, üzerinde yağ tabakası ya da paslı tortu görünen bir sıvı, sistemin temizlenip yenilenmesi gerektiğini söyler. Deponun içinde kahverengi çamurumsu bir birikinti varsa, bu conta sızıntısı gibi daha ciddi bir sorunun habercisi olabilir.
En güvenli yol, kılavuzda belirtilen standarttaki ürünü almaktır. Farklı teknolojideki iki sıvıyı karıştırmak, katkı maddelerinin çökelip jelleşmesine ve kanalların tıkanmasına neden olabilir. Konsantre bir ürün aldıysanız saf su ile genellikle yarı yarıya seyreltilir; musluk suyu içindeki kireç ve mineraller sistemde birikinti bıraktığı için tercih edilmez. Acil bir durumda geçici olarak saf su eklenebilir, ancak ilk fırsatta doğru karışıma dönülmelidir.
Kapalı bir soğutma sisteminde sıvı normalde tükenmez. Düzenli olarak eksiliyorsa şu noktalara bakın:
Aracın altında iz olmadığı halde sıvı azalıyorsa, kaçak motor içine olabilir; bu durumda gecikmeden servise gitmek gerekir. Egzoz sisteminden gelen anormal duman veya koku fark ettiğinizde egzoz kontrolüyle birlikte soğutma sistemini de değerlendirmek yerinde olur.
Gösterge iğnesi kırmızı bölgeye yaklaşıyorsa klimayı kapatın, kaloriferi en sıcak ve fanı en yüksek konuma alın. Bu, motordan bir miktar ısı çekmenizi sağlar. Güvenli bir yerde durup motoru kapatın ve kaputu aralayarak soğumasını bekleyin. Kaynayan bir motora soğuk su eklemek metalde çatlamaya yol açabilir.
Sadece yolda kalmamak için, kısa süreliğine. Su donma ve kaynama koruması sağlamaz, korozyonu hızlandırır. En kısa sürede sistemin doğru karışımla tamamlanması gerekir.
Ayda bir bakmak yeterlidir. Uzun yola çıkmadan önce, lastik basınc